Annelere kısmi zamanlı çalışma

Çalışan annelerin kuşkusuz en büyük sıkıntılarından bir tanesi de, doğum sonrası izinlerin bitmesi ile birlikte tam zamanlı işe başlamanın getirdiği zorluklar.

Birçoğumuz, çocuğu 1 yaşına dahi gelmeden onu bırakıp işe dönmek zorunda kalıyoruz.

Ben Berk’i, özel sektör için uzun sayılabilecek bir zaman sonrası 13 aylıkken bırakıp tüm izinlerimi kullanarak işe dönmüştüm.

Lakin çok ama çok zorlandım, psikolojik olarak oldukça yıprandığımı da söylemeliyim.

Üstelik zamanla pek de alışabildiğimi söyleyemezdim, çünkü sabah çok erken bırakıp akşama kadar oğlumu görememek beni üzüyordu, bazen ağlayarak arkamdan bıraktığımda vicdan azabı içinde kıvranıyordum.

Bir zamanlar, kısmi zamanlı çalışmak bir hayal gibiydi ve “keşke maaşımdan feragat etsem de, kısmi zamanlı çalışabilsem” diye benim gibi küçük çocukları olan arkadaşlarımla bu mevzunun bahsini yapıyorduk.

****** Şu an hayal gerçek oldu!! *****

Bu yazımda, süreci nasıl öğrendiğimi,  başvuru için neler yaptığımı sizinle paylaşacağım. Çünkü ben bu süreçleri yaşarken, etrafımda aklımdaki soruları netleştirecek ya da süreci nasıl işletmem gerektiğine dair bilgi alabileceğim kimse yoktu.

Hatta, böyle bir hakkın mevcut olduğunu dahi bilmeyen birçok anne mevcut, henüz yeni yeni oturmakta olan bir süreç olduğu için normal karşılıyorum.

ÖNEMLİ UYARI: İşin ya da sürecin en doğrusunu yine kaynaklarından öğrenmek, yapılacak en sağlıklı süreç. Söz konusu yönetmelik benim kısmi süreli çalışmaya geçişim sonrası değişmiş olabilir,  aşağıda belirteceğim süreç benim kendi bilgi ve tecrübelerimden ibaret olup, sizlere sadece fikir verme amacı taşımaktadır.

Yönetmelik neler sağlıyor?

Öncelikle yazının başlığı her ne kadar çoğunlukta oldukları için “anneler” olarak geçse de, söz konusu yönetmelik babaları da kapsamakta, yani anne yerine baba da kısmi süreli çalışma hakkından koşullar dâhilinde faydalanabiliyor.

Ben yazımda, genel tabir olarak ebeveyn yerine “anne” olarak bahsetmeyi daha pratik buluyorum. Babalar alınmasın 🙂

Buna göre;

Anne, talep etmesi ve uygun onay ve koşullar halinde çocuğu ilkokul çağına gelene kadar artık kısmi olarak çalışabilecek.

Çalışma kapsamı,  08/11/2016 tarihli resmi gazetede yayımlanan “Analık İzni veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik” ile belirlendi.  Detaylı bilgi almak isteyenler internet üzerinden yönetmeliğe ulaşabilir.  

Doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren belirli koşullar ve onay dâhilinde bu haktan faydalanabiliyorsunuz.

Daha önce bahsettiğim gibi anne ya da baba bu haktan faydalanabilir, ancak her ikisinin de çalışma koşulu mevcut. Yani örn:  anne çalışıyor ancak baba çalışmıyorsa, anne kısmi çalışmadan faydalanamıyor. Ancak bu durum için de istisnalar mevcut, bunun için yönetmelikte ilgili koşulların incelenmesi gerekir.

İşin güzel taraflarından bir tanesi bence, yine belli koşul dâhilinde evlat edinen ailelerin de bu haktan faydalanabilmesi.

Kısmi süreli çalışmaya geçmek için,  illaki doğum izninden döner dönmez başlamanız gerekmiyor. Ben, işe dönmemden yaklaşık 2 sene sonra başladım çünkü benim başladığım dönemde zaten böyle bir yasal hak mevcut değildi.  İlgili çalışma koşullarını sağlamanız yeterli.

Kısmi çalışmaya geçiş yapabilmek için dilekçe yazarak bu haktan faydalanmak istediğinizi belirtiyorsunuz.  İşvereninizin en geç 1 ay içinde bu talebi değerlendirmesi gerekiyor.  Size yazılı bir dönüş yapmaları bekleniyor.  Dilekçeden 1 ay sonrasında koşul ve onay dahilinde kısmi çalışma hakkından faydalanma hakkınız başlamış oluyor, bu bende biraz daha farklı oldu, anlatacağım.

Benim başvuru sürecim nasıldı ve kısmi çalışma haklarım (maaş, prim, yan haklar vb.) nelerdi?

Öncelikle çevremde süreci bilen ya da deneyimlemiş birisi olmadığı için,  haklarımın neler olduğunu öğrenmek amacıyla internetten bu konuyla ilgili yazıları araştırdım ve en önemlisi yönetmeliği okudum.

Sonrasında başvuru sürecimin çalıştığım şirkette nasıl işletildiğini anlamak için şirketin ilgili IK birimini aradım, sağ olsunlar ellerinden geldikleri kadar bana destek olmaya çalıştılar.  Her şirket ilgili hakka ait bir duyuru yayımlamayabilir, en doğrusu IK ya da ilgili biriminizden bu konuda destek ve bilgi almanız.

Öncelikle, az önce bahsetmiş olduğum gibi, bir dilekçe ile başvurdum, dilekçe detaylarını da yine ilgili IK biriminden öğrendim. Genel olarak dilekçe içerisinde bu haktan faydalanmak istediğimi belirttim, aynı zamanda eşimin bu haktan faydalanmadığını da bildirdim. Eşim ile aynı şirkette çalıştığım için benden ek dilekçe istemediler ancak normalde,  eşimin işyerinden, bu haktan faydalanmadığına dair onaylı dilekçe isteyeceklerdi.

Dilekçe içerisinde, haftanın hangi günlerinde çalışacağımı belirtmem istendi, işyerimin belirlediği esaslar vardı, örn: her gün yarım gün, ya da iki tam bir yarım gün çalışabilirdim, ancak bu da belirli günler olacaktı, örn: Çarşamba ve Cuma tam diğer gün yarım çalışamazdım, haftanın ya başı ya sonu şeklinde ardarda çalışmam gerekiyordu.  Ben hafta başında Pazartesi , Salı tam, Çarşamba öğlene kadar yarım gün çalışmayı tercih ettim.

Dilekçemde kısmi zamanlıya başlama tarihimi de ekledim, dilekçe tarihinden en erken 1 ay sonrası olabiliyordu.

Ardından dilekçemi, durumumu müdürümle görüşüp, ona da imzalattım çünkü yönetici/işveren onayı da gerekiyor.

Dilekçenizi teslim ediyorsunuz, değerlendirme sonucu size bildirimde bulunmaları gerek. Bulunmazlarsa yoklayın 🙂  ben IK dan teyit almıştım.  Onlar da bana dilekçede belirttiğim günde yarı zamanlı çalışmaya başlayabileceğimi ilettiler.

Aslında süreç oldukça pratik, sizin ve eşinizin dilekçesini iletmeye bakıyor 🙂  Geri kalanı IK süreçleri.

2 Agustos günü ben çantamı alıp bir Çarşamba öğleden sonra işten ayrılmıştım bile 😉

Ben geçiş yaptıktan sonra gelip süreci soranlar oldu ama en çok merak ettikleri maaş ve prim kısmıydı.  🙂

Aslında bu konuda en iyi cevabı yine yönetmelik ve IK verir.  Ben yine kendimden bahsedeyim, hesaplamalardan çok emin değilim, çünkü brüt maaştan net maaşı hesaplarken kesintiyi hesaplamakta zorlandım. Henüz sadece iki ay maaşını alabildim. İkisi de arada resmi tatiller olduğu için birbirinden farklıydı. İlk maaşım o ay resmî tatil ve iznim olduğu için yaklaşık yarısı kadarken, sonraki ay yarıdan az bir maaş aldım.

Bu kısım biraz metamatik problemi gibi,ben de henüz çözümlemeye çalışıyorum 🙂

Prim kısmı da yine çalıştığınız gün kadar priminiz yatıyor, e-devlet üzerinden siz de primlerinizi takip edebilirsiniz.

Pratikte işler nasıl gidiyor?

İşin süreç ve teori kısmını anlattık, gelelim gündelik yaşantıya… Bu ne tür bir işte çalıştığınıza göre değişecektir, burada işyerinizin ve bağlı olduğunuz işveren ve müdürün yaklaşımı çok önemli aslında.  Günlük başlayıp biten; daha operasyonel işlerde kısmi çalışma sürecinin yürütülmesi daha rahat olabilir, ancak benim gibi proje bazlı, bir işin değil bir günde, haftalarca tamamlanmadığı bir ortamda yürütmesi biraz daha zor olabiliyor. Ama oluyor yine de 🙂

Normal şartlarda, çalışmadığınız günler işlerinizin duraksamaması için bir yedeğinizin olması lazım tabi şartlar elveriyor mu sorusunu sormak lazım.  Misal bazı işlerime ben yokken ekip arkadaşlarım ellerinden geldiklerince destek olurken,  bazılarını bizzat ben takip ediyorum, benim olmadığım zaman iş bekliyor, Pazartesi döndüğümde kaldığım yerden devam ediyorum.  Yani bu soru bana da çok sık soruluyor açıkçası ben de başlayalı çok fazla ay geçmedi, biz de deneyimleyerek ve yaşayarak öğreniyoruz diyebilirim.

Lakin yine de kendimi daha sık, daha tempolu çalışmak zorunda hissediyorum. 5 günlük işi 2,5 güne sığdırmak elbette ki olanaksız ama ben az mola vererek,  daha yoğun bir tempoda çalışıyorum. İşlerimi daha hızlı halletmeye çalışıyorum.

Kariyer kısmına gelince, ben bu seçimi yaparak sanırım bu durumda otomatik olarak bazı şeylerden (terfi vb ) feragat ettim sanırım, açıkçası çok beklentim yok, yeter ki çalıştığım süre kadar hakkım verilsin durumundayım.  Tabi bu herkes için geçerli olmayabilir.

Çalışan anneler olarak, hamilelikten başlayarak, çalışan haklarımızı, bize kanuni olarak verilen haklarımızı bilmemiz çok önem taşıyor, misal ben hamile iken her gün 1 saat erken çıkabileceğimi 6 aylık hamileyken tesadüfen öğrenmiştim.  Haklarımızı bizzat araştıralım.  Bu yazıyı yazmamın nedeni de bir miktar da olsa bu farkındalığı oluşturmaktır, çünkü bu çok yeni bir hak ve bilinirliği az.

Sevgilerimle,

Yazan | 2017-10-26T23:22:25+00:00 26 Ekim 2017|Etiketler: , , , , |12 Yorum

12 Yorumlar

  1. Yeliz 14:35 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

    Ozel sektör çalışanları da bu haktan faydalanabiliyor sanırım peki isverenin kabul etmeme durumu varmi kabul etmezse cikarmak zorundami yoksa biz mi istifa edicez kıdem tazminatı açısından soruyorum

    • Aycan Aydın 23:01 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

      Bu kısmı çok net bilmiyorum, keşke yardımcı olaydım.sevgiler

  2. pınar 15:09 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

    Merhabalar, yazının son kısmında yazmışsınız hamileyken bir saat erken çıkabilme meselesini, bunun kaynağını öğrenebilir miyim. Hamileyken 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz maddesine itafen mi söylediniz yoksa gözümden kaçan bir yer mi var merak ettim 🙂 iyi günler

    • Aycan Aydın 23:00 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

      Aynen o madde ile ilgili..normal mesaim 9saate yakındı o nedenle 1 saat erken çıkıyordum

  3. Gül 15:50 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

    Kısmi süreli çalışma izninizi kullanabileceğiniz sürenin değiştiğini de belirtmekte fayda olacaktır diye düşünüyorum.

    Çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin hakkı

    MADDE 6 – (1) Analık izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri hâlinde birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir.

    • Aycan Aydın 22:58 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

      Doğru bu madde mevcut ancak benim yararlandığım hak madde 8 de geçen hak..o maddede de bu bahsettiğiniz izinleri takiben , çocuğunuz ilököğretim çağına gelene kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunabiliyorsunuz.sevgiler 🙂

  4. Katre 15:53 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

    ah tüm duygularıma tercüman olmuşsunuz
    oğlum 6 yaşında hala bu vizdan muhasebesiyle çalışıyorum 🙁

    bu uygulama özel sektörde de geçerli mi acaba?
    malesef devlet memurlarını kapsıyor diye biliyorum.

    • Aycan Aydın 22:59 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

      Ben özel sektör çalışanıyım ve faydalanabiliyorum, sevgiler 🙂

  5. Seda suat 18:02 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

    Merhabalar bende kısmı zamanlı çalışan bir anneyim konu dikkatimi çekti belki ufak bi katkım olabilir, özel bir poliklinikte çalışan bir dishekimiyim, 7 yıl akşam 9 a kadar ctesı pazar demeden çalıştım ama çocuğum olduğunda bu çalışma saatleri ile sağlıklı bir çocuk büyütmek imkansız olduğu için oturduk konuştuk patronumla,çalıştığım saat kadar maaş almak istiyorum dedim, kabul ettiler, normal doğum izni dışında 3 ay kadar ücretsiz izin kullandım, kızım 6 aylıkken 8-13 arası çalışmaya başladım, 1 yaşına geldiğinde 8- 15 arasına arttirdik saatlerı, ctesı klinikte çok yoğun bir gün acaba ctesi de gelebilir misiniz dediler eğer ptesi izinli olursam dedim kabul ettiler. Şu anda kızım 3,5 yaşında eylül ayında kreşe başladı onu okula bırakıp ise gidiyorum 9 da klinikteyim 3 te çıkıp kızımı kresten alıyorum, gelecek dönem okula biraz daha alışınca çalışma saatimi biraz daha artticagim. Çok uzun yazdım ama benimki kademeli bir süreç oldu, ama memnunum, doya doya sevdim gezdim oynadım kızımla hala da oynuyorum:))

    • Aycan Aydın 22:57 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

      Ne güzel ayarlamışsınız 🙂 Sevgiler…

  6. Burcu 21:24 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

    Merhaba Aycan Hanim, kararinizdan dolayi tebrik ederim, ben de iki cocuk annesi bir beyaz yakali olarak benzer bir surecten gececegim yakinda karar verme asamasindayim. Tecrubenize yonelik bir sorum olacak, isin hak edisiniz nasil oluyor? Bir deizin kullanmak istediginizde ornegin bir hafta hic ise gitmez iseniz, yillik izninizden 2,5 gun mu dusuluyor yoksa haftanin tamami mi? Bunu cok merak ediyorum, simdiden tesekkurler, bu seruven de bol sanslar:)

    • Aycan Aydın 22:56 de 26 Ekim 2017 - Yanıtla

      Merhaba sanırım işyerine göre değişiyor olabilir, hak ettiğiniz izin tam ise izniniz de bir bütün hafta düşüyordur, en doğrusu IK dam öğrenmek, sevgiler

Siz de fikrinizi belirtin